Mang thai lần đầu

* Nên tiêm phòng trước khi mang thai 3 -6 tháng.

Nội dung bài viết


* CÁC MỐC KHÁM THAI QUAN TRỌNG: 


1. Thử que 2 vạch (chậm kinh7-10 ngày là chính xác nhất). Đi siêu âm ktra xem thai vào buồng tử cung hay chưa , loại bỏ chửa ngoài tử cung
2. Tuần > 6: siêu âm tim thai, mốc này sau 2 tuần là ktra tim thai 1 lần 
3. Tuần 12: đo độ mờ da gáy (biết đc các dị tật bẩm sinh) và làm doupletest sàng lọc dị tật
Tuần 16 : kiểm tra mặt mũi chân tay xem có bất thường hay không và làm Tripletest.
4. Tuần 22: siêu âm 4d, hình thái học kiểm tra dị tật tim bẩm sinh ( mốc này rất quan trọng ).
5. Tuần 26: tiêm phòng uốn ván mũi 1
6. Tuần 28: xét nghiệm tiểu đường thai kỳ (lấy máu 3 lần) Tiêm uốn ván mũi 2
7. Tuần 32: xem ngôi thai rau ối, sau đó 2 tuần kiểm tra 1 lần
Từ tuần 36 _38 đi siêu âm 1 tuần 1 lần.
Từ tuần 38-40 siêu âm tuần 5-7 ngày để kiểm tra tim thai, lượng nước ối.
* Trong thời kỳ mang thai thấy các dấu hiệu đau bụng, ra huyết cần đi khám ngay. Hoặc nếu đi tiểu buốt cũng cần đi khám vì có thể bị viêm đường tiết niệu vô cùng nguy hiểm.
– Khi thấy đột ngột hết nghén, đầu ti thâm bỗng hồng hào trở lại thì đi khám ngay.

*NHỮNG ĐỒ ĂN CẦN TRÁNH:


1. Đồ cay nóng, nước uống có ga, cafe, rượu, bia (bia có thể uống ít cho con sạch, da hồng).
2. Đồ lên men : dưa, cà, măng muối.
3. Mắm nêm, ruốc.. 
4. Rau ngót, ngãi cứu, dứa, nhãn, đu đủ xanh (co bóp tử cung gây sinh non). Hạn chế rau dền, rau má (quá mát).
5. Chuối xanh, sầu riêng, thịt dê (nóng, sau con sốt dễ bị giật kinh phong_ kinh nghiệm của người Hoa).
6. Đậu phộng (tăng nguy cơ bị dị ứng của trẻ).
7. Hạn chế đồ ngọt (tiểu đường thai kỳ).

* NHỮNG THỨ NÊN ĂN, UỐNG:


1. Mỗi ngày một lý nước cam (tăng sức đề kháng).
2. Mỗi ngày một hộp sữa chua (kháng viêm, tăng lợi khuẩn cho vùng kín, hạn chế đc viêm nhiễm trong thời kỳ mang thai).
3. Uống đủ 2 lít nước mỗi ngày (tốt nhất nên uống nước ấm).
4. Bổ sung đầy đủ sắt, canxi theo chỉ dẫn của bs.
5. Các loại quả nên ăn: bưởi, bơ, chuối, táo đỏ, vú sữa, đu đủ chín, ổi, hồng xiêm (giảm đc viêm đường tiết niệu), lựu, sung.
6. Rau củ quả : cà rốt, khoái lang, bắp, rau lang (nhiều sữa, dễ sinh), xúp lơ xanh, rau họ nhà cải, nấm, rau muống, bầu….
7. Thịt bò, cá lóc, cá chép (an thai), cá hồi (giàu omega 3_ con thông minh), trứng gà, tim heo, hải sản (tôm, cua, ghẹ_ ăn vào 3 tháng giữa là tốt nhất)
8. Uống nước mía, nước dưà ở ba tháng giữa của thai kỳ: nước mía tuần 2_3 lần (nhiều quá dễ bị tiểu đường thai kỳ). Nước dừa (tuần 3_4 quả, giảm dần về 3 tháng cuối_ dễ bị máu loãng, băng huyết khí sinh). 
9. K uống đc sữa bầu thì uống sữa tươi k đường (bs khuyên uống sữa tươi k đường vào con k vào mẹ)
10. Các loại hạt : hạnh nhân, óc chó, các loại đậu.

* NHỮNG LƯU Ý KHÁC: 


– Hạn chế qhtd 3 tháng đầu và cuối, 3 tháng giữa chọn tư thế thoải mái, tránh đè lên bụng, qh nhẹ nhàng.
– Siêng đi bộ cho xương chậu nở, dễ sinh nhưng cần đi lại nhẹ nhàng, 30′ mỗi ngày là đủ.
– Nằm nghiêng phía bên trái_ tư thế tốt nhất cho mẹ và bé (kê thêm ghế ở bụng, sau lưng, một cái kẹp giữa hai chân cho đỡ mỏi), tránh nằm ngửa vì thiếu oxy đến bé.
– Nên mua quần lót k có đường may (đổi hết sang màu trắng để dễ kiểm tra khí hư_ bầu hệ miễn dịch giảm dễ viêm nhiễm; quần màu trắng dễ nhìn thấy máu hoặc nước ối bị rỉ, thường xuyên kiểm tra đũng quần lót để kiểm tra bất thường) áo ngực bra, hoặc áo k gọng giúp thoải mái, dễ thở. 
– Tuyệt đối k uống nước lá tía tô để dễ sinh vì nó gây băng huyết.
– Ăn dứa, chè mè đen, rau lang vào những tuần cuối của thai kỳ giúp dễ sinh (dứa tuần 39 hãy ăn).
– Tránh đi tự đi xe máy đường xa, nếu đi xe đò về quê thì nên đóng bỉm, hạn chế uống nước để ít đi tiểu. 
– Nếu bị chuột rút, tê chân nấu nước nóng bỏ muối và gừng đập dập để ngâm, xoa bóp chân.
– Cảm cúm (nấu cháo tía tô, uống trà gừng_ hạn chế vì nóng, ăn tỏi), k xông hơ, cảm sốt 2-3 ngày k bớt nên đi khám bs.
– K tự tiện uống bất kỳ loại thuốc nào.
– Nghe nhạc k lời vào buổi sáng, tối vào một giờ cố định (mỗi lần 15-30′). Đọc truyện cổ tích, thơ, đồng dao trước khi đi ngủ. Vào 3 tháng cuối thay đổi: buổi sáng cho bé nghe nhạc tiếng anh, thiếu nhi, buổi tối nghề nhạc k lời. (Không cần mua tai nghe, bật nhạc ở đt, tv với âm lượng vừa phải vì mẹ nghe vừa thì bé sẽ thấy to vì âm thanh qua thành bụng, nước ối sẽ to hơn. Bật nhạc trên dt thì để xa bụng ra).
– Chơi các trò chơi trí tuệ như cờ vua, cờ caro, gam sudoku….để kích thích não bộ của bé phát triển.
– Ba mẹ thường xuyên nói chuyện, thủ thỉ vs thai nhi vừa giúp tăng cường tc giữa vck, giữa vck vs con cái.
– K vê đầu ti, xoa bụng: kích thích co bóp tử cung gây sinh non.
– Hạn chế mua đồ bầu, khoảng 4_5 bộ đi làm, 4_5 bộ ở nhà là hợp lý ( đồ ở nhà cũng nên mua váy cho dễ mặc_ 3 tháng cuối bụng bự mặc quần khó lắm).
– Giữ lại tất cả phiếu siêu âm để bs tiện theo dõi và giữ lại làm kỉ niệm.

Các mốc khám khai

  • Khám thai tuần 11 – 13: Ngoài kiểm tra sự phát triển của bé, bác sĩ còn đo độ mờ ra gáy – một chỉ số quan trọng giúp phát hiện sớm bệnh Down.
  • Khám thai tuần 21 – 24: Kiểm tra khuyết tật bẩm sinh. Đây là thời điểm giúp bác sĩ phát hiện những bất thường ở các bộ phận như hộp sọ, tim, cột sống, phổi, thận, tay, chân… một cách tốt nhất.
  • Khám thai tuần 30 – 32: Đây là mốc giúp phát hiện những dị tật xuất hiện muộn ở thai nhi như động mạch, tim, cấu trúc não. Đây cũng là thời điểm giúp bác sĩ xác định tình trạng dây rốn, vị trí nhau thai, nước ối để tư vấn cho mẹ.

Lịch khám thai cho mẹ bầu trong suốt thai kỳ

Có 12 cột mốc khám thai quan trọng mẹ bầu cần nhớ kỹ để bác sĩ có thể biết được sức khỏe thai nhi:

Số lầnKhám những gì?
1 – Tuần thứ 5 thai kỳSiêu âm thai 2D (kiểm tra túi phôi trong buồng tử cung)
Khám thai, kiểm tra nội tiết
Uống thuốc vi chất dinh dưỡng
Uống (tiêm) thuốc nội tiết (nếu cần)
2 – Tuần thứ 8 thai kỳSiêu âm 2D (kiểm tra tim thai)
Khám thai, kiểm tra nội tiết
Uống thuốc vi chất dinh dưỡng
Uống (tiêm) thuốc nội tiết (nếu cần)
3 – Tuần thứ 12 thai kỳSiêu âm 4D (kiểm tra hình thái thai nhi)
Khám thai, kiểm tra nội tiết
Uống thuốc vi chất dinh dưỡng
Uống (tiêm) thuốc nội tiết (nếu cần)
4 – Tuần thứ 16 thai kỳSiêu âm 2D
Khám thai, kiểm tra nội tiết
Xét nghiệm máu (Tripple test)
Uống thuốc vi chất dinh dưỡng
Uống canxi, sắt và magie B6
Uống (tiêm) nội tiết
5 – Tuần thứ 20 thai kỳSiêu âm 2D
Khám thai, kiểm tra nội tiết
Uống thuốc vi chất dinh dưỡng
Uống thuốc canxi, sắt, magie B6
Kiểm tra thai máy (3 lần / ngày)
6 – Tuần thứ 22 thai kỳSiêu âm 4D (kiểm tra hình thái thai nhi)
Kiểm tra thai máy (3 lần / ngày)
7 – Tuần thứ 26 thai kỳSiêu âm 2DKhám thai, kiểm tra nội tiết
Uống thuốc vi chất dinh dưỡng
Uống thuốc canxi, sắt, magie B6
Kiểm tra thai máy (3 lần/ ngày)
8 – Tuần thứ 30 thai kỳXét nghiệm máu, thử nước tiểu
Làm thủ tục đăng ký đẻ
Tiêm phòng uốn ván (AT1)
Khám thai, siêu âm 2D
Uống vi chất dinh dưỡng
Uống canxi, sắt
Bắt đầu ăn nhạt cho đến khi sinh
9 – Tuần thứ 32 thai kỳSiêu âm 4D (kiểm tra hình thái thai nhi)
Khám thai
Thử tiểu
Uống thuốc vi chất dinh dưỡng, canxi, sắt
10 – Tuần thứ 34 thai kỳKhám thai, thử tiểu, siêu âm
Tiêm phòng uốn ván (AT2)
Uống thuốc vi chất dinh dưỡng, canxi, sắt
11 – Tuần thứ 36 thai kỳKhám thai, thử tiểu, siêu âm
Uống thuốc vi chất dinh dưỡng, canxi, sắt
12 – Tuần thứ 38 thai kỳKhám thai, thử tiểu, siêu âm
Uống thuốc vi chất dinh dưỡng, canxi, sắt
13 – Tuần thứ 39 thai kỳKhám thai, thử tiểu, siêu âm
Uống thuốc vi chất dinh dưỡng, canxi, sắt
14 – Tuần thứ 40 thai kỳKhám thai, thử tiểu, siêu âm
Uống thuốc vi chất dinh dưỡng, canxi, sắt

Các nhóm thực phẩm nên ăn bổ sung

  1. Tinh bột: Ngũ cốc, gạo, bánh mì,… (tuy nhiên tránh thức ăn quá nhiều tinh bột 1 lần)
  2. Chất đạm: Thịt, cá, trứng, ngũ cốc, đậu…
  3. Ăn nhiều rau xanh, trái cây, tránh hoa quả hay nước ép quá ngọt vì có thể gây rối loạn dung nạp đường huyết
  4. Chất béo: Dầu thực vật, mỡ động vật, bơ,…
  5. Bổ sung sắt, canxi, axit folic, vitamin A, D…
  6. Uống đủ nước: 2 – 3l nước mỗi ngày

Thực phẩm mẹ bầu nên tránh:

  1. Rượu, bia, chất kích thích, thuốc lá, nước ngọt có gas
  2. Những thực phẩm nóng như: Ớt, hạt tiêu, mù tạt…
  3. Ba tháng đầu, mẹ bầu nên hạn chế những thực phẩm có tính hàn như nước dừa, rau ngót…
  4. Những loại cá sống dưới tầng nước sâu có chứa thủy ngân không tốt cho thai nhi: Cá thu, cá ngừ
  5. Những thực phẩm gây co thắt, làm mềm tử cung như dứa, đu đủ xanh
  6. Những thực phẩm tái, sống như các món gỏi, tái chanh…
  7. Thực phẩm chưa được tiệt trùng, thịt muối, pho mát mềm,..

Những hoạt động mẹ bầu nên tránh

  1. Không xoa bụng hay massage bụng khi mang thai có thể gây kích thích sinh non.
  2. Không nên lạm dụng siêu âm, vừa tốn kém về kinh tế vừa không cần thiết.
  3. Vận động nhẹ nhàng, không tập các bài tập quá sức, xin ý kiến bác sĩ về những hoạt động nên làm và nên tránh.
  4. Không tự ý sử dụng các loại thuốc đông tới tây mà không có tư vấn, giám sát của bác sĩ.

Lưu ý trong 3 tháng đầu mang thai

  • Bổ sung các chất dinh dưỡng từ thực phẩm tươi: các chất như axit folic, canxi, sắt, protein có nhiều trong ngũ cốc, các loại rau xanh, các loại họ đậu, thịt, cá, trứng…
  • Những thực phẩm cần kiêng: dứa, đu đủ xanh, rau ngót… sẽ gây co thắt tử cung, dẫn đến đau nhức, khó chịu, và có khả năng sảy thai.
  • Người mẹ có thể bổ sung các sản phẩm sữa và các chế phẩm từ sữa, nhưng lưu ý, hãy lựa chọn các loại đã tiệt trùng. Không nên sử dụng các sản phẩm sữa tươi vì rất dễ bị nhiễm khuẩn.
  • Chú ý đến tâm lý: giữ một tinh thần thoải mái nhất, tránh các trường hợp bị stress, căng thẳng sẽ ảnh hưởng đến thai nhi.

Mang thai 3 tháng đầu nên ăn gì tốt cho sức khỏe?

  1. Axít folic hay folate là loại vitamin thiết yếu bạn cần bổ sung trong những tuần đầu tiên của thai kỳ. Axít folic sẽ hỗ trợ cho sự phát triển bình thường của ống thần kinh. Thai nhi không được cung cấp đủ axít folic có nguy cơ sinh non hoặc mắc các khuyết tật ống thần kinh. Những thực phẩm giàu axít folic có thể kể đến là cam, khoai tây, bông cải xanh, măng tây, trứng, đậu, các loại rau lá xanh…
  2. Đây cũng là loại vitamin điển hình bạn cần bổ sung khi mang thai 3 tháng đầu, đặc biệt là ở tháng thứ nhất. Vitamin B6 sẽ giúp giảm thiểu tình trạng buồn nôn và nôn do ốm nghén ở mẹ bầu. Thay vì uống thuốc, bạn hoàn toàn có thể bổ sung vitamin B6 từ các loại thực phẩm như ngũ cốc nguyên hạt, bơ đậu phộng, cá hồi, chuối, các loại hạt như hạnh nhân, óc chó…
  3. Trong suốt thai kỳ, nhu cầu máu của cơ thể sẽ tăng lên nhiều để cung cấp cho thai nhi. Nếu không hấp thụ đủ chất sắt, mẹ bầu thường có xu hướng mệt mỏi, chóng mặt và nghiêm trọng hơn là thiếu máu thai kỳ. Theo khuyến cáo, mẹ bầu cần hấp thụ khoảng 27mg sắt mỗi ngày khi biết mình đã mang thai. Một số nguồn thực phẩm cung cấp sắt là thịt nạc, cải bó xôi, bưởi, bột yến mạch, các loại đậu
  4. Sữa là nguồn cung đạm, vitamin, canxi lẫn chất béo tốt cho mẹ bầu. Một số sản phẩm từ sữa như sữa chua cũng rất tốt cho bạn khi mang thai 3 tháng đầu.
  5. Các loại thịt heo, thịt bò nấu chín kỹ sẽ an toàn và cung cấp đủ protein cũng như chất sắt cho mẹ bầu. Trong giai đoạn đầu mang thai, bạn nên hạn chế ăn một số loại hải sản vì nguy cơ nhiễm độc thủy ngân ở một số loài cá, đặc biệt là phần mắt cá.
  6. Trái cây là thành phần không thể thiếu trong thực đơn của mẹ bầu. Trái cây cung cấp đủ các loại vitamin thiết yếu, nước, chất chống oxy hóa và đặc biệt là còn cả chất xơ để giúp bạn chiến đấu với tình trạng táo bón thai kỳ.

Mẹ bầu mang thai 3 tháng đầu không nên ăn gì?

  1. Mẹ bầu mang thai giai đoạn đầu nên tránh ăn gan
  2. Thực phẩm gây co thắt là nhóm thực phẩm mà phụ nữ mang thai ở tam cá nguyệt thứ nhất nên tránh. Tránh ăn dứa, đu đủ xanh, rau răm, rau ngót, rau chùm ngây, ngải cứu hay cam thảo… khi mang thai 3 tháng đầu. Nguyên do là những thực phẩm khiến tử cung co thắt mạnh và có thể gây sẩy thai. 
  3. Bạn nên tránh ăn hải sản khi mới mang thai giai đoạn đầu: Hải sản thường có chứa một lượng lớn thủy ngân
  4. Mẹ bầu mới mang thai nên tránh uống sữa chưa tiệt trùng: bạn không nên sử dụng sữa chưa tiệt trùng vì chúng thường chứa một lượng vi khuẩn, vi sinh vật gây hại.
  5. Đồ uống có cồn là thức uống cần tránh khi mang thai
  6. Mẹ bầu không nên ăn trứng lòng đào hay trứng sống

Quan hệ khi mang thai 3 tháng đầu có an toàn không?

  1. Quan hệ khi mang thai có thể gây hại cho thai nhi trong bụng không? Câu trả lời là KHÔNG. Các cơ chắc khỏe của tử cung, lớp màng nhầy dày và lượng nước ối sẽ bảo vệ bé yêu của bạn khỏi tình trạng nhiễm trùng
  2. Quan hệ tình dục sẽ gây cản trở cho quá trình vượt cạn sau này? Câu trả lời vẫn sẽ là KHÔNG nếu bạn có một thai kỳ khỏe mạnh và không nằm trong nhóm có nguy cơ sẩy thai hay gặp các vấn đề về thai kỳ.
  3. Tư thế quan hệ khi mang thai ở tam cá nguyệt thứ nhất. Trả lời: bạn cần lưu ý không chèn ép mạnh lên vùng bụng, nâng đỡ cơ thể hợp lý, không quan hệ thô bạo và thời gian quan hệ không nên kéo quá dài.

Mẹo chăm sóc sắc đẹp khi mang thai 3 tháng đầu

  1. Uống đủ nước là mẹo làm đẹp đơn giản mà hiệu quả khi bạn mang thai. Bạn cần uống khoảng 10 ly hoặc ít nhất 2 lít nước mỗi ngày.
  2. Chọn đúng thực phẩm để giúp da hồng hào căng mịn. Bổ sung đúng các loại rau củ, trái cây giàu vitamin C, vitamin A, các chất điện giải đầy đủ và ăn đủ chất dinh dưỡng giúp da bạn hồng hào và căng mịn hơn
  3. Mẹo chăm sóc sức khỏe khi mang thai là luôn ngủ đủ giấc. Nghỉ ngơi điều độ, ngủ đủ giấc rất quan trọng để bạn hồi phục sức khỏe, lấy lại thần thái, tránh cho mắt không thâm quầng…
  4.  Duy trì cân nặng lý tưởng là mẹo chăm sóc sắc đẹp khi mới mang thai mà bạn không nên bỏ qua. Một chế độ ăn uống hài hòa nhiều trái cây, rau củ, tránh các đồ ăn nhiều chất béo gây hại hay đồ ăn vặt nhiều dầu mỡ sẽ giúp bạn tăng cân đều đều và hợp lý.
  5. Vận động nhẹ nhàng. Việc đi bộ nhẹ nhàng cũng giúp máu huyết lưu thông, cải thiện tâm trạng rất tốt cho bạn.
  6. Bạn cần chăm sóc những vết rạn da khi mang thai để có làn da đẹp sau sinh. Bạn có thể dùng dầu dừa để dưỡng ẩm cho da, hạn chế các vết rạn da.
  7. Trang phục cho mẹ bầu giai đoạn đầu khi mới mang thai. Những chiếc đầm free size, áo phom rộng, quần legging… phù hợp với vóc dáng
  8. Mẹ bầu mới mang thai đừng quên chăm sóc da để luôn xinh đẹp
  9. Hạn chế trang điểm khi mang thai để tránh kích ứng da
  10. Hãy cố gắng dành thời gian thư giãn

Những điều cần tránh khi mang thai 3 tháng đầu

  1. Phụ nữ mang thai cần tránh mang vác vật nặng
  2. Ba tháng đầu của thai kỳ, bạn cần tránh tập một số tư thế yoga. Một số tư thế yoga phức tạp như căng giãn quá mức hay chéo hông không tốt cho bạn lúc này.
  3. Mang thai ở tam cá nguyệt thứ nhất, bạn cần tránh tắm hơi hay tắm bồn nước quá nóng. Tắm bồn cũng là một cách để thư giãn nhưng nếu bạn nằm quá lâu ở nhiệt độ cao thì nó sẽ làm gia tăng nguy cơ xuất hiện các dị tật bẩm sinh ở thai nhi.
  4. Phụ nữ mang thai không nên tham gia một số trò chơi vận động mạnh ở công viên giải trí. Một số trò mạo hiểm, cảm giác mạnh hay đu quay… ở các công viên giải trí có thể khiến bạn cảm thấy chóng mặt, đau đầu và rất dễ dẫn tới nôn ói.
  5. Một số hoạt động khác mà mẹ bầu cần tránh. Chạy nhảy, đặc biệt ở nơi trơn trượt, cưỡi ngựa, đạp xe, trượt patin…

Những thực phẩm bà bầu không nên ăn

Tháng thứ nhất

Tháng đầu của thai kỳ được tính từ ngày đầu tiên của chu kỳ kinh cuối. Đây là giai đoạn kéo dài từ khi trứng chuẩn bị rụng cho đến khi kết thúc tuần thứ 4.

Đây là lúc phôi thai trải qua những bước phát triển quan trọng nhất. Ở giai đoạn này phôi thai còn khá nhỏ và chưa ổn định nên rất dễ bị tác động bởi các yếu tốt bên ngoài như virus, vi khuẩn. Vì vậy các mẹ cần cẩn thận trong quá trình ăn uống. Những thực phẩm bà bầu không nên ăn trong tháng đầu mang thai bao gồm:

Thực phẩm gây co thắt dạ con: Cam thảo, dứa, đu đủ xanh. Bởi trong tam cá nguyệt đầu, tình trạng thai nhi chưa ổn định nên các cơn co thắt tử cung rất dễ gây sảy thai.

Các loại cá chứa nhiều thủy ngân. Thủy ngân có nhiều trong cá ngừ xanh, cá kiếm, cá thu, lươn vàng, trứng cá tầm muối. Thủy ngân có thể ảnh hưởng không tốt đến sự phát triển hệ thần kinh của thai nhi.

Phô mai mềm: Một số loại phô mai mềm thường được làm từ sữa chưa qua tiệt trùng. Chúng có thể chứa vi khuẩn gây bệnh cho mẹ và làm sảy thai.

thực phẩm cần tránh trong tháng đầu thai kỳ

Tháng thứ hai thai kỳ

Đây là thời điểm mà các dấu hiệu mang thai đã rõ ràng. Bạn cần biết rõ về việc không nên làm gì và không nên ăn gì. Ngoài danh sách kể trên. Trong tháng thứ hai này, bạn cũng nên kiêng khem thêm một vài món gây hại như:

Pate: Pate có thể chứa vi khuẩn Listeria gây hại cho sức khỏe của thai nhi.

Gan động vật: là thực phẩm chứa rất nhiều cholesterol không tốt cho tim mạch và huyết áp. Ngoài ra, đây cũng là thực phẩm chứa rất nhiều vitamin A vượt ngưỡng an toàn cho bà bầu. Dung nạp vitamin A vượt ngưỡng có thể để lại hậu quả nghiêm trọng, gây dị tật cho thai nhi.

Sữa tươi chưa tiệt trùng: Tươi không có nghĩa là sạch! Trong các loại sữa chưa tiệt trùng chứa các vi khuẩn có lợi và cả vi khuẩn có hại. Nguy hiểm hơn có thể chứa các mầm bệnh gây nguy hiểm cho sức khỏe của mẹ và phôi thai.

Rượu bia và các đồ uống có cồn. Không những làm hại gan của mẹ mà còn khiến phôi thai đối diện với nguy cơ dị tật cao.

Trứng chưa nấu chín: Bạn nên tạm ngừng ăn những món trứng ốp la, lòng đào ưa thích. Trong trứng sống cũng có thể chứa vi khuẩn salmonella nguy hiểm cho sự phát triển của phôi thai.

Xúc xích, thịt hun khói, giăm bông, nem chua. Nếu có ý định ăn những món này thì bạn cần nấu chín chúng cẩn thận. Các loại thịt này đều làm từ nguyên liệu tươi sống và có thể chứa các vi khuẩn gây ngộ độc thực phẩm.

Tháng thứ ba

Tháng thứ ba này đánh dấu sự có mặt của tất cả các cơ quan cần thiết cho bé. Đây cũng là tháng cuối cùng của chu kỳ 3 tháng đầu tiên.

Để bắt đầu cho một cuộc phát triển đầy tính bứt phá trong thời gian tới. Bạn cần tập trung vào những chọn lựa có lợi cho sức khỏe của bản thân và thai nhi. Đó là những món giàu dinh dưỡng, giàu năng lượng. Đồng thời với quá trình này, hãy hạn chế hoặc loại khỏi thực đơn những món như:

Thức ăn nhanh: Hamburger, pizza, gà rán, khoai tây rán… và rất nhiều loại thực phẩm ăn nhanh (fast food) chứa đầy chất béo bão hòa và những gốc tự do có hại. Chúng được chế biến với nhiệt độ lớn khiến lượng dưỡng chất có lợi không còn lại bao nhiêu.

Đồ ăn đóng hộp: thường chứa rất nhiều muối và gia vị, chúng dễ gây áp lực lên thận và gây huyết áp cao. Khi bạn mang thai, tất cả các cơ quan trong cơ thể đều đang làm việc hết công suất. Vì vậy không nên tạo thêm áp lực cho chúng. Ngoài ra, tình trạng cao huyết áp sẽ khiến thai nhi không nhận đủ chất dinh dưỡng.

Trong thời kỳ đầu mang thai cần tránh các loại thức ăn nhanh

Những loại rau bà bầu không nên ăn

Rau xanh là thực phẩm không thể thiếu trong khẩu phần ăn của bà bầu. Thế nhưng mỗi loại rau đều có mặt lợi và mặt hại riêng của chúng. Có những loại rau tuyệt đối không ăn trong 3 tháng đầu thai kỳ. Đó là

Rau sam: Đây là lại rau tối kỵ với các phụ nữ khi mang thai, nhất là vào 3 tháng đầu. Vì theo thực tiễn lâm sàn cho thấy rau sam mang tính hàn cao nên sẽ khiến co cơ trơn tử cung. Tử cung co bóp quá đà là nguyên nhân dẫn đến nguy cơ sảy thai cao.

Rau răm: Trong rau răm có chứa các chất làm cho cơ thể bà bầu mất máu dẫn đến việc co bóp tử cung. Nếu ăn quá nhiều có thể bị sảy thai hoặc làm cho thai nhi phát triển không bình thường.

Rau ngót: chứa rất nhiều vitamin tốt cho sức khỏe bà bầu. Nhưng rau ngót cũng chứ chất Papaverin – một chất độc được tìm thấy rất nhiều trong cây thuốc phiện. Ăn nhiều rau ngót khiến cơ tử cung của co thắt nhiều dẫn đến nguy cơ sảy thai cao.

Ngải cứu: Ngải cứu có thể xem là một vị thuốc nam nhằm an thai, điều hòa khí huyết cho bà bầu nhưng việc lạm dụng quá nhiều ngải cứu cũng có khả năng gây sảy thai.

Chùm ngây: Loại hormone alpha-sitosterol có trong rau chùm ngây là cực độc với bà bầu. Ăn thường xuyên trong 3 tháng đầu thai kỳ bào thai dễ bất ổn và rất khó giữ lại sự sống cho em bé.

Đu đủ xanh: Trong đu đủ xanh có chứa các chất có khả năng khiến cho phôi thai tự hủy. Bên cạnh đó nó còn chứa chất gây co bóp tử cung, những tháng đầu phôi thai còn yếu chưa bám chắc. Tử cung co bóp nhiều có thể dẫn đến phôi thai bị đẩy ra khỏi tử cung gây sẩy thai.

Tránh ăn rau ngót vì rất dễ gây sẩy thai

Bà bầu không nên ăn quả gì?

Có một số loại trái cây và thực phẩm trong suốt quá trình mang thai mẹ không nên chạm tới để đảm bảo thai kỳ khỏe mạnh:

Đu đủ xanh: Trong đu đủ chưa chín có rất nhiều chất latex. Đây là một chất làm co thắt tử cung và có thể dẫn đến sảy thai hoặc sinh non. Các enzyme trong đu đủ xanh không chỉ có nguy cơ gây sảy thai. Nó cũng không tốt cho sự phát triển của thai nhi.

Quả nhãn: Theo các tài liệu của Đông y lại không nên ăn nhãn. Bà bầu thường có triệu chứng nóng trong và xuất hiện hiện tượng táo bón. Ăn nhãn nhiều càng làm 2 triệu chứng này trơ nên nghiêm trọng hơn. Với những mẹ có thể trạng nhạy cảm hoặc có triệu chứng dọa sảy thai càng cần tránh xa nhãn trong suốt 40 tuần thai.

Quả thơm: Theo các nhà khoa học cho biết, thơm có chứa chất Bromelain. Chất này có tác dụng làm mềm tử cung, kích thích co bóp tử cung. Đặc biệt khi thơm còn xanh thì tỉ lệ chất Bromelain là rất cao việc ăn dứa có thể gây sảy thai.

Dưa hấu: Ăn dưa hấu lạnh dễ khiến bà bầu bị đau bụng và tiêu chảy.

Thời kỳ tam cá nguyệt thai nhi chưa ổn định vì vậy các mẹ cần chú ý kỹ trong quá trình ăn uống. Các mẹ cần lên cho mình một thực đơn đảm bảo chất dinh dưỡng. Đồng thời tránh các loại thực phẩm gây hại cho sức khỏe mẹ và thai nhi.

Trong giai đoạn này thai nhi hấp thụ chưa nhiều vì vậy các mẹ chỉ cần duy trì năng lượng ở mức bình thường. Nên chia nhỏ khẩu phần ăn thành 5-6 bữa 1 ngày để tránh hiện tượng nôn và buồn nôn do ốm ngén.

Các mốc khám thai định kỳ quan trọng mà mẹ bầu không thể bỏ qua tại bệnh viện phụ sản

Khám thai định kỳ ở tam cá nguyệt thứ nhất

Lịch khám thai định kỳ trong tam cá nguyệt thứ nhất

1. Lần khám thai đầu tiên

Việc khám thai lần đầu thường diễn ra khi bạn có thai khoảng 5 – 8 tuần. Đây là mốc rất quan trọng để xác định liệu bạn thực sự có thai hay không và xác định vị trí làm tổ của phôi thai.

Bạn biết mình có thai khi nhận thấy bị trễ kinh khoảng 1 tuần và dùng que thử thai thấy 2 vạch. Lúc này, khi đi khám, bác sĩ sẽ cho bạn làm các xét nghiệm sau:

  • Kiểm tra cân nặng, chiều cao để tính chỉ số BMI của cơ thể nhằm đánh giá xem bạn có bị thừa cân, béo phì hay không. Nếu có, bác sĩ sẽ hướng dẫn bạn cách kiểm soát cân nặng khi mang thai nhằm hạn chế các biến chứng thai kỳ có thể xảy ra.
  • Đo huyết áp để biết xem bạn có bị huyết áp cao hay không, có nguy cơ bị tiền sản giật không.
  • Thử nước tiểu kiểm tra nồng độ hormone thai kỳ (hCG) để biết chắc bạn đang mang thai, phôi thai đang phát triển bình thường.
  • Siêu âm kiểm tra vị trí phôi thai và tuổi thai nhằm kịp thời phát hiện các bất thường như thai ngoài tử cung…
  • Tính tuổi thai và ngày dự sinh của em bé dựa vào ngày đầu tiên của kỳ kinh cuối.
  • Ngoài ra, bạn có thể phải tiến hành các xét nghiệm máu để kiểm tra:
    • Kháng thể bệnh sởi
    • Kháng thể bệnh thủy đậu
    • Viêm gan B
    • Bệnh giang mai
    • HIV/AIDS
    • Nồng độ hemoglobin
    • Yếu tố Rh
    • Nhóm máu
    • Kháng thể bệnh đậu mùa.

Tại buổi khám này, bác sĩ sẽ tư vấn cho bạn một vài vấn đề sau:

  • Cho bạn uống bổ sung axit folic nhằm ngăn ngừa tình trạng nứt đốt sống của thai nhi.
  • Tư vấn về các vấn đề liên quan đến dinh dưỡng, chế độ ăn uống và vệ sinh thực phẩm.
  • Cảnh báo các yếu tố lối sống có thể ảnh hưởng đến sức khỏe của bạn hoặc sức khỏe của em bé, chẳng hạn như làm việc trong môi trường độc hại, hút thuốc, sử dụng ma túy và uống rượu, dùng các chất kích thích khác.
  • Tư vấn về các xét nghiệm sàng lọc trước sinh mà có thể bạn phải tiến hành trong thai kỳ.

Trong lần khám thai này, bạn hãy cung cấp cho bác sĩ biết các thông tin liên quan đến thai kỳ như:

  • Thông tin về chu kỳ kinh nguyệt của bạn (đều hay bất thường)
  • Bạn từng bị sẩy thai, sinh non, tiền sản giật hoặc nhiễm trùng ở lần mang thai hay lần sinh trước
  • Bạn đang điều trị một căn bệnh mãn tính, như bệnh đái tháo đường hoặc cao huyết áp
  • Bạn đang dùng thuốc điều trị một bệnh nào đó. Nếu có thể, hãy mang sổ khám bệnh, toa thuốc hoặc thuốc mà bạn đang uống theo để bác sĩ biết cụ thể
  • Bạn hoặc bất kỳ người thân trong gia đình từng có con bị dị tật bẩm sinh như Down, nứt đốt sống…
  • Bạn hay người thân trong gia đình mắc một căn bệnh di truyền như tế bào hình liềm hoặc xơ nang.

Thông thường, bác sĩ sẽ hẹn bạn trở lại khám sau khoảng 4 tuần. Đôi khi lịch khám thai cho lần khám kế tiếp chỉ sau lần khám đầu tiên khoảng 1 – 2 tuần. Điều đó phụ thuộc vào sức khỏe của bạn hoặc tình trạng phát triển của thai nhi, tuổi thai. Bạn nên đi khám đúng lịch như bác sĩ đã hẹn.

2. Lần khám thai thứ 2: Khoảng 8 tuần mang thai

Nếu lần khám thai đầu tiên, bạn đi khám ngay sau khi mới cấn thai, bác sĩ siêu âm chưa kiểm tra được tim thai hoặc phôi thai có vấn đề, bác sĩ sản khoa sẽ hẹn bạn khám thai lần thứ hai khi thai khoảng 8 tuần.

Ở lần khám thai này, bác sĩ vẫn tiến hành các thăm khám thường quy như kiểm tra cân nặng, đo huyết áp, thử nước tiểu, thử máu mẹ bầu và siêu âm để đánh giá tình trạng phát triển của thai nhi.

3. Lần khám thai thứ 3: Tuần thai thứ 10 – 13 tuần 6 ngày

Kiểm tra tim thai bằng thiết bị Doppler

Kể từ tuần thai thứ 10, khi bạn khám thai định kỳ, ngoài các thăm khám thường quy như kiểm tra cân nặng, đo huyết áp, siêu âm bác sĩ sẽ chỉ định bạn làm các xét nghiệm quan trọng sau:

  • Ở tuần thứ 10, bạn sẽ được chỉ định làm xét nghiệm Thalassemia để biết liệu thai nhi có nguy cơ bị bệnh thiếu máu di truyền, hồng cầu bị vỡ sớm dẫn đến thiếu oxy hay không.
  • Trong thời gian thai được khoảng 10 – 12 tuần tuổi, tùy vào vị trí của thai nhi trong tử cung, cân nặng của mẹ bầu và ngày dự sinh, bác sĩ sẽ tiến hành đo nhịp tim của em bé bằng thiết bị cầm tay Doppler. Đây có thể là lần đầu tiên bạn được nghe nhịp đập của bé yêu.
  • Trong khoảng thời gian từ tuần thứ 11 – 13 tuần 6 ngày: Bạn sẽ được chỉ định làm xét nghiệm Double test và siêu âm kiểm tra dị dạng chi, thoát vị cơ hoành, đặc biệt là siêu âm đo độ mờ da gáy nhằm đánh giá  thai nhi có nguy cơ bị Down hay không.

Nếu kết quả siêu âm đo độ mờ da gáy nhận thấy thai nhi có nguy cơ mắc các bệnh về di truyền, bác sĩ sẽ chỉ định bạn làm xét nghiệm sinh thiết gai nhau (CVS). Sinh thiết gai nhau được thực hiện sớm trong thai kỳ thường là từ tuần thứ 10 đến tuần thứ 13 nên bạn có thể sớm tìm hiểu về tình trạng của bé. Xét nghiệm sinh thiết gai nhau là một xét nghiệm xâm lấn, có nguy cơ gây sẩy thai song bạn không nên quá lo lắng vì tỷ lệ rất thấp chỉ dưới 1%.

Bác sĩ sẽ dựa vào các kết quả xét nghiệm, tuổi của bạn, tuổi thai của bé sẽ tính toán tỷ lệ nguy cơ bé bị hội chứng Down, Trisomy 13 và Trisomy 18 là bao nhiêu.

Lịch khám thai định kỳ trong tam cá nguyệt thứ hai (từ tuần 14 – 27 tuần 6 ngày)

Thông thường trong tam cá nguyệt thứ hai, mỗi tháng bạn sẽ phải đi khám một lần theo lịch hẹn của bác sĩ. Song nếu tình trạng sức khỏe của bạn hoặc thai kỳ có vấn đề, khoảng cách thời gian giữa các lần khám thai của bạn sẽ ngắn hơn. Ở tam cá nguyệt thứ hai, bác sĩ vẫn kê toa cho bạn dùng các viên uống bổ sung canxi, sắt hay các khoáng chất tốt cho phụ nữ mang thai và thai nhi.

4. Lần khám thai thứ 4: Khi thai từ 14 – 16 tuần 

Ở lần khám thai này, bác sĩ sẽ chỉ định bạn tiến hành kiểm tra:

  • Cân nặng của bạn
  • Đo huyết áp
  • Khám thai: Kiểm tra nhịp đập của tim thai
  • Thử nước tiểu
  • Siêu âm để theo dõi sức khỏe của bạn và sự phát triển của thai nhi
  • Thử máu: Có thể bác sĩ sẽ chỉ định bạn thử máu để kiểm tra 3 hormone (estriol, B-hCG và alpha fetoprotein tự do). Các mức hormone này cung cấp thông tin về nguy cơ thai nhi mắc hội chứng Down hoặc khuyết tật ống thần kinh như nứt đốt sống.

Cuối buổi khám, bác sĩ sẽ kê toa cho bạn dùng các viên uống bổ sung vi chất tùy thuộc vào sức khỏe của bạn và sự phát triển của thai nhi.

5. Lần khám thai thứ 5: Khi thai được 16 – 20 tuần

Lần khám thai thứ 5

Ở lần khám này, bác sĩ sẽ chỉ định bạn tiến hành các bước thăm khám sau:

  • Kiểm tra cân nặng
  • Đo huyết áp
  • Khám thai: Kiểm tra nhịp đập tim của thai và đo tử cung tính tuổi thai (bác sĩ sẽ tiến hành đo khoảng cách từ đỉnh tử cung đến xương mu của bạn).
  • Thử nước tiểu: Bác sĩ sẽ chỉ định bạn làm xét nghiệm nước tiểu để kiểm tra lượng đường, nồng độ protein để tầm soát dấu hiệu của đái tháo đường thai kỳ và nguy cơ tiền sản giật.
  • Siêu âm để quan sát sự phát triển của thai nhi và lượng nước ối
  • Chọc ối: Nếu các xét nghiệm trước cho biết thai nhi của bạn có nguy cơ mắc dị tật bẩm sinh, bác sĩ sẽ đề nghị bạn làm xét nghiệm chọc ối vào khoảng giữa tuần thứ 15 đến 18 của thai kỳ. Kết quả chọc ối có thể có sau 24 giờ hoặc đôi khi bạn phải đợi đến 4 tuần. Lưu ý là thủ thuật này có nguy cơ sẩy thai với tỷ lệ thấp chỉ khoảng dưới 1%.
  • Xét nghiệm Triple test: Đây là loại xét nghiệm máu được thực hiện trong khoảng từ tuần thứ 15 – 20 của thai kỳ. Xét nghiệm này giúp chẩn đoán các vấn đề sức khỏe của thai nhi như các rối loạn về gen, dị tật ống thần kinh.

Dựa vào việc thăm khám và kết quả của các xét nghiệm, bác sĩ sẽ kê toa cho bạn dùng các viên uống bổ sung vi chất phù hợp.

6. Lần khám thai thứ 6: Tuần thai thứ 20 – 24

Khám thai định kỳ

Bạn sẽ phải tiến hành:

  • Kiểm tra cân nặng
  • Đo huyết áp
  • Khám thai: Đo khoảng cách từ đỉnh tử cung xuống xương mu để tính tuổi thai, kiểm tra tim thai
  • Thử nước tiểu
  • Siêu âm để quan sát sự phát triển của thai nhi và lượng nước ối.

Thông thường ở tuần thứ 20 của thai kỳ, bạn sẽ được chỉ định làm siêu âm 4D để kiểm tra hình thái thai nhi, tầm soát các bất thường (tim, chân tay, bụng, xương, não, cột sống, thận) và kiểm tra vị trí bám của nhau thai, lượng nước ối.

Sau khi xem kết quả siêu âm nếu nhận thấy thai nhi có bất thường nghiêm trọng về thể chất, bác sĩ sẽ cho bạn biết để cân nhắc có nên đình chỉ thai nghén hay không. Để đảm bảo sức khỏe cho mẹ bầu, việc đình chỉ thai nghén nên được tiến hành trước 24 tuần mang thai.

7. Lần khám hai thứ 7: Tuần thai thứ 24 – 27 tuần 6 ngày

Bạn sẽ phải tiến hành:

  • Kiểm tra cân nặng
  • Đo huyết áp
  • Khám thai: Đo khoảng cách từ đỉnh tử cung xuống xương mu để theo dõi sự phát triển của thai nhi, kiểm tra tim thai
  • Thử nước tiểu
  • Siêu âm để quan sát sự phát triển của thai và lượng nước ối.
  • Tầm soát đái tháo đường thai kỳ: Nhằm kịp thời can thiệp bằng chế độ ăn và tập luyện vận động hoặc hỗ trợ thêm bằng insulin.
  • Xét nghiệm máu để tìm yếu tố Rh âm tính: Nếu xét nghiệm máu cho thấy nhóm máu của bạn có yếu tố này, bác sĩ sẽ đề nghị bạn làm một xét nghiệm máu khác để kiểm tra xem liệu cơ thể bạn có tạo ra các kháng thể chống lại yếu tố Rh dương tính của bé. Nếu kết quả xét nghiệm cho thấy cơ thể của bạn đang sản xuất kháng thể, thai nhi sẽ được theo dõi kỹ càng hơn. Đôi khi bác sĩ sẽ cho bạn tiêm globulin miễn nhiễm Rh khi thai 28 tuần để cơ thể bạn không sản xuất kháng thể.

Lịch khám thai định kỳ trong tam cá nguyệt thứ ba (từ tuần 28 cho đến khi sinh)

Khám thai định kỳ - tam cá nguyệt thứ ba

Trong khoảng từ tuần thứ 28 đến 36 của thai kỳ, bạn sẽ đi khám thai định kỳ hai tuần/lần. Kể từ sau tuần 36, bạn sẽ đi khám mỗi tuần cho đến khi sinh. Hãy cho bác sĩ biết bất cứ vấn đề sức khỏe nào mà bạn gặp như cảm giác mệt mỏi, buồn bã, co thắt, sưng, đau đầu hay phù nề hoặc có dấu hiệu xuất huyết tử cung…

Bác sĩ của bạn sẽ kiểm tra nhịp tim của bé và đo kích thước tử cung của bạn để ước tính kích thước của thai nhi, so sánh với tuổi thai nhằm đánh giá tốc độ tăng trưởng của bé. Nếu nhận thấy có bất thường, bác sĩ sẽ đề nghị bạn siêu âm 4D để kiểm tra sự phát triển của thai nhi, mức nước ối trong tử cung và vị trí của bé (ngôi mông, ngôi ngang hay ngôi thuận).

Trong tam cá nguyệt thứ ba, bác sĩ vẫn kê toa cho bạn dùng vi chất dinh dưỡng cần thiết cho thai phụ.

8. Lần khám thai thứ 8 – 10: Từ tuần thai 28 – 36

Xét nghiệm Non-stress

Ngoài các thăm khám thường quy như kiểm tra cân nặng, đo huyết áp, khám thai, bác sĩ sẽ yêu cầu bạn tiến các xét nghiệm như:

  • Máu
  • Nước tiểu
  • Siêu âm: Nếu kết quả siêu âm cho thấy ngôi thai là ngôi mông, bác sĩ có thể hướng dẫn bạn xoay ngôi thai theo cách tự nhiên. Đồng thời sẽ tiến hành kiểm tra cổ tử cung để xem bạn có dấu hiệu sắp sinh hay chưa.
  • Tiêm phòng uốn ván cuống rốn: Trong khoảng thời gian này, bạn sẽ được tiêm phòng uốn ván cuống rốn sơ sinh (2 mũi cách nhau 1 tháng) để phòng ngừa bệnh uốn ván cho bé.
  • Xét nghiệm Non-stress (NST): Sau tuần thứ 28 của thai kỳ, bác sĩ sẽ chỉ định bạn làm xét nghiệm này nhằm kiểm tra sức khỏe của bé, dựa trên sự thay đổi của tim thai tương ứng với chuyển động của thai. Ngoài ra, xét nghiệm còn giúp bác sĩ tìm hiểu xem thai nhi có nhận đủ oxy hay không.

Từ tuần thứ 30 trở đi, bạn lưu ý một số điều  sau:

  • Đếm cử động thai: Bình thường là từ 4 lần/giờ
  • Tái khám ngay khi thấy:

♠ Đau bụng

♠ Ra huyết, ra nước âm đạo

♠ Thai máy ít, máy yếu

♠ Có dấu hiệu bất thường.

9. Lần khám thai thứ 11 – 14: Thai từ 36 – 40 tuần

Thông thường, khi mang thai đến giai đoạn này, bạn sẽ phải đi khám thai mỗi tuần. Ở mỗi lần khám, bác sĩ sẽ tiến hành các thăm khám thường quy, kiểm tra cổ tử cung kết hợp với siêu âm để theo dõi thai kỳ của bạn. Ngoài ra, bạn có thể được đề nghị làm các xét nghiệm khung chậu để đánh giá xem bạn có khả năng sinh thường hay không và xét nghiệm Non-stress test.

Nếu nhận thấy bạn có dấu hiệu sa bụng (bụng bầu tụt xuống), bác sĩ sẽ tư vấn cho bạn cách nhận biết các dấu hiệu sắp sinh để kịp thời nhập viện khi có dấu hiệu chuyển dạ sớm.

10. Lần khám thai thứ 15: Tuần thứ 40 – 42

Nếu trong giai đoạn này, bạn chưa có dấu hiệu chuyển dạ, bác sĩ sẽ thăm khám kết hợp với siêu âm kiểm tra nước ối và tình trạng thai nhi. Việc này nhằm giúp bác sĩ cân nhắc liệu có nên can thiệp để bạn sinh con hay chờ đợi

Các mốc siêu âm thai

Tùy từng trường hợp cụ thể, bác sĩ có thể chỉ định thời điểm và số lần siêu âm cho mỗi người khác nhau, nhưng có 3 thời điểm siêu âm trong thai kỳ mà các chuyên gia khuyến cáo thật sự cần thiết:

  • Từ 11 tuần đến 13 tuần 6 ngày
  • Từ 18 tuần đến 22 tuần
  • Từ 30 tuần đến 32 tuần

2.1 Siêu âm tầm soát dị tật thai nhi thời điểm 11 tuần đến 13 tuần 6 ngày

  • Siêu âm sàng lọc bất thường nhiễm sắc thể
  • Đánh giá tuổi thai và dự kiến sinh theo chiều dài đầu mông (là thời điểm đánh giá theo siêu âm chính xác nhất)
  • Sàng lọc nguy cơ bất thường nhiễm sắc thể
  • Chẩn đoán số lượng thai và số lượng bánh nhau, số lượng buồng ối nếu thai của bạn là đa thai.
  • Quan sát sớm các cấu trúc giải phẫu của thai như tay, chân, thành bụng, tim, hộp sọ, bánh rau… để phát hiện các bất thường lớn của thai
  • Đánh giá khoảng mở trong não (IT) theo tiêu chuẩn FMF để có thể phát hiện sớm dị tật ống thần kinh.
  • Sàng lọc nguy cơ tiền sản giật.
Các mốc siêu âm thai quan trọng
Siêu âm tầm soát dị tật thai nhi thời điểm 11 tuần đến 13 tuần 6 ngày

2.2 Siêu âm tầm soát dị tật thai 18 tuần đến 22 tuần – Siêu âm hình thái thai

Là khoảng thời gian tốt nhất trong thai kỳ để đánh giá các bất thường về cấu trúc của thai. 18 tuần là thời điểm có thể bắt đầu đánh giá chi tiết cấu trúc thai và 22 tuần là thời điểm tốt nhất để đánh giá.

  • Quan sát hình thái và cấu trúc của hộp sọ và não bộ.
  • Quan sát gương mặt bé để xác định có bị sứt môi, hở hàm không.
  • Quan sát cột sống của bé, đảm bảo các xương đều đầy đủ, thẳng hàng và không có khe hở cột sống.
  • Quan sát thành bụng, đảm bảo thành bụng liên tục, che phủ tất cả các cơ quan bên trong.
  • Quan sát tim thai, đánh giá các động mạch và tĩnh mạch lớn đưa máu đến và đi của tim.
  • Quan sát dạ dày của bé.
  • Quan sát 2 thận và bàng quang của bé. Đảm bảo có đủ 2 thận, cấu trúc bình thường, hoạt động của hệ tiết niệu bình thường.
  • Quan sát cánh tay, bàn tay, chân, bàn chân của bé. Là thời điểm tốt nhất để đánh giá, đảm bảo bàn tay, bàn chân đủ ngón, chân tay hoạt động bình thường
  • Quan sát bánh rau, dây rốn và nước ối.
  • Đo chiều dài cổ tử cung để đánh giá nguy cơ đẻ non
  • Đánh giá tình trạng phát triển của bé, đo các chỉ số sinh học của bé,..để đánh giá xem bé phát triển có tương ứng với tuổi thai hay không, có bị nhỏ không và nếu nhỏ thì có những nguy cơ gì hay không.
  • Trên siêu âm, tùy từng bệnh lý, có bệnh lý dễ phát hiện hơn, có bệnh lý tùy thuộc mức độ biểu hiện. Siêu âm tầm soát dị tật thai tuy có thể loại trừ phần lớn các dị tật: nhưng không thể loại trừ tất cả các bất thường của thai.
Các mốc siêu âm thai quan trọng
Siêu âm tầm soát dị tật thai 18 tuần đến 22 tuần – Siêu âm hình thái thai

2.3 Siêu âm thai 30 tuần đến 32 tuần – Siêu âm đánh giá tăng trưởng của thai

Giống như thời điểm 22 tuần, bác sĩ sẽ đo các chỉ số sinh học của thai để đánh giá thai nhi có đang phát triển bình thường, hay thai nhỏ hoặc lớn hơn bình thường.

  • Đánh giá về tuần hoàn của thai thông qua các động mạch chính. Từ đó đánh giá nguy cơ về thiếu hụt oxy, suy giảm chức năng bánh rau của thai
  • Các chỉ định xét nghiệm và siêu âm thêm với các vấn đề nếu gặp ở thai lớn và thai nhỏ
  • Đánh giá những cấu trúc các cơ quan của thai giống như tuần thứ 22 và lưu ý thêm 1 số khác biệt
  • Đánh giá bất thường ở những cấu trúc hoàn thiện ở giai đoạn muộn của thai kì ví dụ như nhẵn não…
  • Đánh giá những bất thường trong quá trình phát triển cơ quan của thai như tắc ruột,..
  • Đánh giá những bất thường mắc phải do yếu tố bên ngoài tiêu biểu như nhiễm trùng Zika, CMV,…